fbpx

Umjesto nešto više od 152 hiljade maraka, koliko je predviđeno za izgradnju spomenika palim borcima proteklog rata u Drvaru, ukupna vrijednost radova s uređenjem spomen-područja za četiri godine isisala je višestruko veći iznos javnih sredstava.

Piše: impulsportal.net

Sumnjive procedure javnih nabavki, obilježene čestim izmjenama tenderskih uslova koji su prilagođavani favorizovanim ponuđačima, dovode u pitanje čitav projekat i jasno ukazuju na neopravdano rasipanje javnih sredstava u opštini, čiji stanovnici se suočavaju s nizom neriješenih problema.

Foto baza

U jeku predizborne kampanje za opšte izbore u Bosni i Hercegovini spomenik je svečano otkriven uz prisustvo zvaničnika Republike Srpske i Srbije.

Svečanost je upriličena 12. septembra ove godine – četiri godine nakon što je izvođaču radova dodijeljen ugovor, kojim je propisan rok od 60 dana za završetak radova.
Ponuda preduzeća „CO VA-MA“ sa sjedištem u Drvaru, ujedno i jedina prispjela ponuda na tender koji je raspisala opština Drvar, iznosila je 163 179,36 maraka, naravno bez PDV-a. Procijenjena vrijednost radova iznosila je 152 136,75 maraka.

drvar spom 1
Kao predmet nabavke u tenderskoj dokumentaciji navedena je izgradnja Spomen-obilježja palim borcima 1992-1995 i uređenje Spomen parka u Ulici Titova bb u Drvaru. Bio je to tek početak poslovnih aranžmana oko spomen-kompleksa, koji će napuniti džepove izvođača radova putem prave akrobatike javnih nabavki.

Tender je tu da se prilagodi

Dvije godine poslije, u septembru 2020. opštinske vlasti će se dosjetiti da je parku neophodna i rasvjeta.

Procijenjena je ukupna vrijednost radova na 119 000 maraka bez PDV-a, a na tender su se ovaj put javila dva ponuđača. Međutim, samo jedan od njih dao je prihvatljivu ponudu.

Posao je tako dodijeljen preduzeću „MIG Elektro“ iz Mrkonjić-Grada, čija ponuda je iznosila 116 483 marke.
Do unosnog posla firma iz Mrkonjić-Grada došla je nakon čak tri izmjene obavještenja o nabavci i drastične promjene prvobitnih uslova iz tenderske dokumentacije.

Tako je 9. novembra objavljena i nova ispravka obavještenja o nabavci, a koja se odnosi na izmjene u uslovima propisanim tenderom.

drvar rasvjeta 1
Izmijenjene su stavke koje propisuju tehničku i profesionalnu sposobnost, kakvom bi ponuđač morao raspolagati da bi uopšte ispunio uslove za učešće na tenderu.

Prvobitno je kao jedan od uslova u tenderu navedeno da izvođač radova mora imati zaposlenog najmanje jednog diplomiranog inženjera elektrotehnike, smjera elektroenergetika, s najmanje 10 godina iskustva na sličnim poslovima. On bi morao i da posjeduje uvjerenje o položenom stručnom ispitu, ali i odgovarajuće licence za izvođenje predviđenih radova.

Kao uslov za učešće u ovoj javnoj nabavci eventualni izvođač radova morao bi da ima još jednog inženjera istog smjera, ali s pet godina iskustva.

Izmjenama tenderske dokumentacije ovi kriteriji su znatno promijenjeni. Inženjerima više nisu bile potrebne prethodno tražene licence. Nije traženo ni da jedan ima 10, a drugi najmanje pet godina iskustva. Izmijenjenim uslovima dovoljno je bilo da izvođač radova zapošljava jednog elektroinženjera s pet, a drugog s dvije godine iskustva.

Ostale ispravke obavještenja o javnoj nabavci odnosile su se na pomjeranje rokova za dostavljanje ponuda.

Ponuđač, očito, više nije imao razloga da se žali na tenderske uslove, jer su konačno dobili formu, koja izgleda kao da je osmišljena baš za njega.

S obzirom da je najniža cijena ponude korištena kao kriterij za dodjelu ugovora, dileme nije bilo.

Drvar zgrade

Ugovor o javnoj nabavci radova dodijeljen je tek 12. oktobra 2021. godine.

Iako se zbog brojnih ispravki na dodjelu ugovora čekalo više od godinu dana, „MIG Elektro“ nije bio na gubitku.

Već 17. decembra prošle godine ovom preduzeću je opština Drvar dodijelila još jedan ugovor – dodatni radovi na rekonstrukciji javne rasvjete. Ovaj put posao je bio vrijedan 23 200 KM.

Neobično je i to što je predmetom javne nabavke radova, osim rekonstrukcije i izgradnje rasvjete u parku, obuhvaćena i izgradnja rasvjete i u prigradskoj mjesnoj zajednici Trninić brijeg.

Bez dogovora nema ni posla

U međuvremenu, oko drvarskog spomenika palim borcima izvođeni su i drugi prateći radovi.

Tako je s firmom „Roco Commerce“ iz Livna opština Drvar 25. avgusta 2021. godine zaključila ugovor o javnoj nabavci radova na pristupnoj stazi i potpornom zidu vrijedan 75 000 maraka.

Drvar staze
Osim firme iz Livna na tender su se javila još dva ponuđača. Najniža cijena ponude i u ovom slučaju je primijenjena kao kriterij za izbor najpovoljnije ponude.

S obzirom da je procijenjena ukupna vrijednost radova iznosila 100 000 maraka, zvuči nevjerovatno da je kompanija iz Livna dostavila za 35 000 maraka nižu ponudu. Zbog ovako snižene cijene moglo bi se reći da je riječ o „ponudi koja se ne može odbiti“.

Međutim, sve ukazuje na to da je riječ o već poznatom načinu manipulacije najnižom cijenom ponude, koja je vrlo česta u sistemu javnih nabavki.

Što je na stazama izgubio „Roco Commerce“, dobio je na drugim poslovima koje mu je opština Drvar dodijelila.

Slobodan Golubović, urednik portala „Pratimo tendere“, napominje da je u slučaju kada je cijena neprirodno niska, ugovorni organ po zakonu obavezen od ponuđača tražiti dokaze da je ta cijena opravdana.

„S druge strane, pitanje je šta je taj ugovorni organ radio, na koji način je procjenjivao nabavku, kada postoji tolika razlika između procijenjene vrijednosti i na kraju dodijeljenog posla. Stvara se privid da je postupak potpuno transparentan da je sve uredno što se tiče postupka, jer postoji konkurencija. Međutim, veoma često se desi da se ponuđači dogovore da fiktivno učestvuju da bi se samo stvorio taj privid“, kaže Golubović.

U ovakvim situacijama dogovor je takav da jedan ponuđač spusti cijenu i tako obezbijedi siguran posao. Ako nema dogovora, onda bi bilo logično očekivati da se drugi učesnici žale na proceduru javne nabavke.

Međutim, u ovom slučaju žalbi nije bilo. Već polovinom septembra „Rocco Commerce“ je dobio novi posao.

Načelnica opštine Dušica Runić je već 16. septembra 2021. potpisala odluku o izboru najpovoljnijeg ponuđača za rekonstrukciju kanalizacione mreže od Titove ulice do naselja Vrbovac u dužini od 260 metara.

kanalizacija 1
Slijedi postupak vrlo sličan prethodnom: Iako je vrijednost radova procijenjena na 50 hiljada maraka bez PDV-a, livanjska firma je dala ubjedljivo najnižu ponudu od svega 27 000 maraka.

Na tender su se prijavila još dva ponuđača. Za isti posao firma „Omazić“ iz Livna tražila je 28 000 maraka. Ponuđač „Kopex Dodig“ dostavio je najskuplju ponudu. Za isti posao tražili su 48 300 maraka.

Neprirodno niska cijena u odnosu na procijenjenu vrijednost radova prednost je opet dala firmi iz Livna. Međutim, slijedi pravi zaplet: Zbog „ranije preuzetih obaveza“, prvoplasirani ponuđač obavještava opštinu da odustaje od posla. Odmah za njim od posla, bez preciznog obrazloženja, odustaje i kompanija „Omazić“.

Nakon ovakvog obrta posao je dodijeljan firmi „Kopex Dodig“ za 48 300 maraka.
Ovo je ujedno i najbolja ilustracija kako opština Drvar raspolaže javnim novcem i nameće se pitanje, da li je pomenuti posao zaista mogao biti urađen za cca 20 hiljada maraka nižu cijenu ili je ugovorni organ i ovaj put napravio toliki promašaj u procjeni ukupne vrijednosti posla? U svakom slučaju, učesnici javnih nabavki u Drvaru imaju razloga za zadovoljstvo, jer u Drvaru je dogovor, očito, lako postići, a cijene kada se plaća javnim sredstvima su izgleda „prava sitnica“.

Javne nabavke opštine Drvar infografika

 

Napiši komentar